Tipiṭaka › Thai Royal Edition › Volume 24

Numbered Discourses: Tens, Elevens

Thai Royal Edition · Sutta Piṭaka — The Basket of Discourses · Volume 24 · 333 pages

Summarized by AI from the full volume (27 topics) — click to jump to where each topic begins.

Page 1–13 อานิสังสวรรคที่ 1 วรรคว่าด้วยอานิสงส์ของศีลจนถึงวิมุตติ 10 สูตร เริ่มจากกิมัตถิยสูตรที่แสดงลำดับเหตุปัจจัยต่อเนื่องจากศีลไปจนถึงวิมุตติญาณทัสสนะ ทั้งฝ่ายเจริญและฝ่ายเสื่อม รวมสูตรว่าด้วยสมาธิพิเศษที่พระอานนท์ถามพระสารีบุตร และปิดท้ายด้วยองค์ธรรม 10 ประการที่ทำให้ภิกษุบริบูรณ์น่าเลื่อมใสโดยรอบ
Page 14–31 นาถกรณวรรคที่ 2 วรรคว่าด้วยธรรมที่เป็นที่พึ่งและเกื้อกูลการปฏิบัติ 10 สูตร กล่าวถึงเสนาสนะและบุคคลผู้ประกอบด้วยองค์ 5 สังโยชน์ 10 ตาปูตรึงใจและเครื่องผูกพันใจ 5 ประการ ความไม่ประมาทเป็นยอดกุศลธรรม บุคคล 10 จำพวกผู้ควรแก่ทักษิณา นาถกรณธรรม และอริยวาสธรรม
Page 32–62 มหาวรรคที่ 3 วรรคใหญ่ 10 สูตร เปิดด้วยสีหสูตรเปรียบพุทธเจ้ากับราชสีห์ผู้บันลือสีหนาท ตามด้วยอธิมุตติสูตรและกายสูตรว่าด้วยอัธยาศัยที่บุคคลอื่นหยั่งรู้ได้ มหาจุนทสูตร กสิณสูตรว่าด้วยบ่อเกิดกสิณ 10 กาลีสูตร มหาปัญหาสูตร 2 สูตร และโกศลสูตร 2 สูตร
Page 63–70 อุปาลิวรรคที่ 4 พระอุบาลีทูลถามพระผู้มีพระภาคถึงเหตุผลการบัญญัติสิกขาบทและพระปาติโมกข์ การหยุดสวดปาติโมกข์ คุณสมบัติภิกษุผู้ให้อุปสมบท/นิสัย/ให้สามเณรอุปัฏฐาก และเหตุแห่งสังฆเภท-สังฆสามัคคี รวมทั้งพระอานนท์ทูลถามเรื่องเดียวกันและผลกรรมของผู้ทำลาย/ผู้สมานสงฆ์ให้พร้อมเพรียง
Page 71–84 อักโกสวรรคที่ 5 ว่าด้วยมูลเหตุแห่งการวิวาทและความสามัคคีในสงฆ์ หลักที่ภิกษุผู้เป็นโจทก์พึงพิจารณาในตนก่อนกล่าวโทษผู้อื่น โทษของการเข้าไปในพระราชวังชั้นใน ความสำคัญของการรักษาอุโบสถศีล เหตุแห่งบาปกรรม-กัลยาณกรรม ธรรมที่บรรพชิตพึงพิจารณาเนืองๆ และธรรม 10 ประการอันเป็นที่ตั้งแห่งความสามัคคีในหมู่สงฆ์
Page 85–102 สจิตตวรรคที่ 1 พระสูตร 10 สูตรว่าด้วยการพิจารณาวารจิตของตนเปรียบเหมือนส่องกระจก การเจริญสัญญา 10 ประการ และการที่พระอานนท์แสดงสัญญา 10 ประการรักษาอาพาธของพระคิริมานนท์
Page 103–116 ยมกวรรคที่ 2 พระสูตรคู่ 10 สูตรว่าด้วยอาหารของอวิชชา-ภวตัณหา (ฝ่ายเสื่อม) เทียบกับอาหารของวิชชาและวิมุตติ (ฝ่ายเจริญ) รวมถึงเหตุแห่งสุข-ทุกข์ และกถาวัตถุ 10 ประการ
Page 117–133 อากังขวรรคที่ 3 พระสูตร 10 สูตรเริ่มจากอากังขสูตรว่าด้วยอานิสงส์ของศีลสมบูรณ์ ตามด้วยเรื่องปฏิปักษ์ของฌาน ธรรมที่หาได้ยาก ความเจริญของอริยสาวก กรณีมิคสาลาอุบาสิกา สายโซ่เหตุปัจจัยจากราคะโทสะโมหะไปถึงชาติชรามรณะ และปิดท้ายด้วยวัตถุแห่งความอาฆาตและอุบายกำจัดความอาฆาต
Page 134–152 เถรวรรคที่ 4 วรรคว่าด้วยพระเถระ 10 สูตร ที่พระเถระต่างๆ ทูลถามหรือแสดงธรรม 10 ประการ เช่น ธรรมที่ตถาคตหลุดพ้น เหตุแห่งความเจริญในธรรมวินัย กำลัง 10 ของพระขีณาสพ และเรื่องพระโกกาลิกะที่ผูกอาฆาตพระสารีบุตร-โมคคัลลานะจนตกปทุมนรก
Page 153–179 อุบาสกวรรคที่ 5 จบทุติยปัณณาสก์ที่ 2 วรรคว่าด้วยอุบาสก เริ่มด้วยกามโภคีสูตร (จำแนกกามโภคีบุคคล 10 จำพวก) เวรสูตร ทิฏฐิสูตร วัชชิยสูตร อุตติยสูตร โกกนุทสูตร อาหุเนยยสูตร เถรสูตร อุปาลีสูตร และอภัพพสูตร ปิดท้ายทุติยปัณณาสก์ที่ 2
Page 180–191 สมณสัญญาวรรคที่ 1 วรรคเปิดตติยปัณณาสก์ แสดงหลักธรรม 10 ประการ (มิจฉัตตะ-สัมมัตตะ) โดยเริ่มจากสมณสัญญา 3 และโพชฌงค์ 7 จากนั้นอธิบายเหตุแห่งความเสื่อม-ความเจริญของมรรคมีองค์ 10 ผ่านอุปมาการล้าง การถ่าย การสำรอก และการปัดเป่าความเห็นผิด จบด้วยการนิยามความเป็นพระอเสขะผู้บริบูรณ์ด้วยองค์ 10
Page 192–207 ปัจโจโรหณีวรรคที่ 2 วรรคว่าด้วยสิ่งที่เป็นธรรม/ไม่เป็นธรรมโดยอิงมรรคมีองค์ 10 ฝ่ายผิดและฝ่ายชอบ ผ่านบทสนทนากับปริพาชกอาชินะและพราหมณ์สคารวะ-ชาณุสโสณี เปรียบเทียบพิธี "ปลงบาป" แบบพราหมณ์กับพิธีปลงบาปอันเป็นอริยะคือการละมิจฉัตตะ 10 ประการ ปิดท้ายด้วยสัมมาทิฐิเป็นนิมิตเบื้องต้นแห่งกุศลธรรมและองค์ 10 ที่นำไปสู่ความสิ้นอาสวะ
Page 208–212 ปาริสุทธิวรรคที่ 3 วรรคว่าด้วยธรรม 10 ประการ (สัมมาทิฐิ...สัมมาวิมุติ) ที่บริสุทธิ์ผุดผ่อง มีผลมาก มีอานิสงส์มาก และเป็นไปเพื่อความสิ้นราคะโทสะโมหะจนถึงนิพพาน โดยมีเฉพาะในธรรมวินัยของพระสุคตเท่านั้น ปิดท้ายด้วยสูตรว่าด้วยมิจฉัตตะ 10 กับสัมมัตตะ 10
Page 213–217 สาธุวรรคที่ 4 วรรคว่าด้วยคู่ธรรม 11 คู่ (ดี-ไม่ดี, อริยธรรม-อนริยธรรม, กุศล-อกุศล, ประโยชน์-ไม่เป็นประโยชน์ ฯลฯ) ซึ่งทุกสูตรเทียบกับมิจฉัตตะ 10 และสัมมัตตะ 10 เป็นแม่แบบซ้ำ
Page 218–221 อริยมรรควรรคที่ 5 จบตติยปัณณาสก์ วรรคว่าด้วยธรรม 10 ประการที่เป็นอริยมรรค/อนริยมรรค รวมถึงธรรมที่ควรเสพ ควรเจริญ ควรทำให้มาก ควรระลึก ควรทำให้แจ้ง ปิดท้ายวรรคนี้ยังปิดท้ายตติยปัณณาสก์ (หมวด 50 ที่ 3) ไปพร้อมกันด้วย
Page 222–223 ปุคคลวรรคที่ 1 วรรคเปิดจตุตถปัณณาสก์ (หมวด 50 ที่ 4) ว่าด้วยบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม 10 ประการฝ่ายผิดที่ไม่ควรเสพ ไม่ควรคบ ไม่ควรบูชา เทียบกับบุคคลผู้ประกอบธรรม 10 ประการฝ่ายชอบที่ควรเสพ ควรคบ ควรบูชา และผลบุญ-บาปที่เกิดจากการประกอบธรรมทั้งสองฝ่าย
Page 224–246 ชานุสโสณีวรรคที่ 2 วรรคยาวรวม 11 สูตร เริ่มด้วยพิธีปลงบาปของพราหมณ์เทียบกับพิธีปลงบาปในอริยวินัย สคารว-โอริมสูตรเรื่องฝั่งนี้ฝั่งโน้น อธรรมสูตรที่มีคำอธิบายพิสดารของพระมหากัจจายนะเรื่องกรรมบถ 10 จุนทสูตรว่าด้วยความสะอาด-ไม่สะอาดทางกายวาจาใจ และปิดท้ายด้วยชาณุสโสณีสูตรว่าด้วยฐานะที่ทานอุทิศแก่ผู้ล่วงลับจะสำเร็จผลได้
Page 247–251 สุนทรวรรคที่ 3 แสดงธรรมคู่ตรงข้าม 11 ชุด (สิ่งดี-ไม่ดี, อริยธรรม-อนริยธรรม, กุศล-อกุศล, สิ่งเป็นประโยชน์-ไม่เป็นประโยชน์ ฯลฯ) โดยใช้กรรมบถ 10 เป็นเกณฑ์แบ่งฝ่ายในทุกสูตร
Page 252–256 เสฏฐวรรคที่ 4 แสดงธรรมคู่ตรงข้ามอีก 10 ชุด (อริยมรรค-ไม่ใช่อริยมรรค, มรรคาดำ-มรรคาขาว, สัทธรรม-อสัทธรรม, สัปปุริสธรรม-อสัปปุริสธรรม) โดยใช้กรรมบถ 10 เป็นเกณฑ์เดียวกันตลอดวรรค
Page 257–258 เสวิตัพพาเสวิตัพพวรรคที่ 5 จบจตุตถปัณณาสก์ที่ 4 แสดงบุคคลผู้ประกอบด้วยอกุศลกรรมบถ 10 ว่าไม่ควรเสพ คบ เข้าใกล้ บูชา สรรเสริญ เคารพ ยำเกรง และผู้ประกอบด้วยกุศลกรรมบถ 10 ว่าตรงข้าม เป็นวรรคปิดท้ายจตุตถปัณณาสก์ที่ 4
Page 259–276 ปฐมวรรคที่ 1 ว่าด้วยผลของกรรมบถ 10 ที่ทำให้บุคคล มาตุคาม และอุบาสิกา ถูกทอดทิ้งในนรกหรือได้ไปสวรรค์ รวมถึงธรรมปริยายเรื่องกัมมสกตา เมตตา-กรุณา-มุทิตา-อุเบกขาเจโตวิมุติที่นำไปสู่อนาคามี และบทสนทนากับพราหมณ์เรื่องเหตุแห่งอบายและสุคติ วรรคเปิดปัญจมปัณณาสก์ที่ 5
Page 277–282 ทุติยวรรคที่ 2 ขยายอกุศล/กุศลกรรมบถ 10 เป็น 20, 30, 40 ประการ (ทำเอง+ชักชวนผู้อื่น+พอใจ+กล่าวสรรเสริญ) ว่าเป็นเหตุให้ถูกทอดทิ้งในนรกหรือเชิญไว้ในสวรรค์ และเป็นเหตุบริหารตนให้ถูกกำจัดหรือไม่
Page 283–286 ตติยวรรคที่ 3 ทวนกรรมบถ 10/20/30/40 ประการอีกครั้งในแง่ผลเมื่อตายไปเข้าถึงอบายหรือสุคติ และในแง่การถูกนับว่าเป็นพาลหรือบัณฑิต
Page 286–287 ธรรมที่ควรเจริญเพื่อรู้ยิ่งซึ่งราคะ จบทสกนิบาต หมวดธรรม 10 ประการที่ไม่มีชื่อวรรคของตนเอง ว่าด้วยธรรมที่ควรเจริญเพื่อรู้ยิ่ง กำหนดรู้ และละราคะ โทสะ โมหะ และกิเลสอื่น เป็นบทปิดท้ายปัญจมปัณณาสก์ที่ 5 และปิดท้ายทสกนิบาตทั้งหมด
Page 288–303 นิสสายวรรคที่ 1 วรรคแรกของเอกาทสกนิบาต เปิดด้วยกิมัตถิยสูตรที่พระอานนท์ทูลถามผลแห่งศีลเป็นลำดับจากศีลถึงวิมุตติญาณทัสนะ ตามด้วยเจตนาสูตรและอุปนิสาสูตร โทษของการด่าเพื่อนพรหมจรรย์ สมาธิที่ไม่สำคัญมั่นหมายในธาตุต่างๆ และอุปมาม้าอาชาไนยกับม้ากระจอกในการเพ่งพิจารณา
Page 304–330 ทุติยวรรคที่ 2 วรรคว่าด้วยธรรมเครื่องอยู่ 11 ประการที่ตรัสแก่เจ้ามหานามะและเจ้านันทิยะ คุณลักษณะของผู้มีศรัทธา 11 อย่าง อานิสงส์ของเมตตา 11 ประการ ประตูอมตธรรม 11 ประตูที่พระอานนท์แสดงแก่ทสมคฤหบดี องค์คุณของนายโคบาลเปรียบกับคุณสมบัติภิกษุที่จะเจริญงอกงามในธรรมวินัย และสมาธิที่ไม่สำคัญมั่นหมายในธาตุต่างๆ อีก 4 สูตร
Page 331–333 พระสูตรที่ไม่สงเคราะห์ด้วยปัณณาสก์ จบเอกาทสกนิบาต หมวดพระสูตรนอกปัณณาสก์ ปิดท้ายเอกาทสกนิบาต ว่าด้วยองค์ 11 ของนายโคบาลเปรียบกับความสามารถพิจารณาไตรลักษณ์ในอายตนะและธรรมที่เนื่องด้วยอายตนะ และธรรม 11 ประการ (ฌาน 4 พรหมวิหาร 4 อรูปฌาน 3) อันควรเจริญเพื่อรู้ยิ่งและละราคะ โทสะ โมหะ จบด้วยการสรุปจำนวนพระสูตรทั้งสิ้นในอังคุตตรนิกาย 9,557 สูตร