บทสวดประจำวัน

แผ่ส่วนบุญให้สรรพสัตว์

ปุญฺญภาคทานํ

บทสั้นสี่วรรคที่แผ่ส่วนบุญออกไปให้สัตว์ทั้งปวง ไม่จำกัดว่าเป็นญาติหรือคนรู้จัก

โอกาสที่ใช้สวด

สวดต่อจากบทกรวดน้ำ หรือปิดท้ายการสวดมนต์ประจำวัน เมื่อกล่าวอุทิศให้ญาติแล้วจึงขยายออกไปให้ทุกชีวิต

ใช้ได้ดีในวันที่รู้สึกว่าทำบุญเล็กน้อยเกินกว่าจะพูดถึง เพราะบทนี้ไม่ได้วัดว่าบุญมากหรือน้อย แต่ฝึกใจให้ยินดีที่จะแบ่ง

ความเป็นมา

ในพระพุทธศาสนา การแบ่งบุญไม่ได้ทำให้บุญของตนพร่องลง เหมือนจุดเทียนต่อจากเทียนเล่มเดิม เปลวเดิมไม่ได้เล็กลงเพราะมีเปลวใหม่เกิดขึ้น สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือใจของผู้แบ่งกว้างขึ้น และผู้ที่อนุโมทนาก็ได้ความดีจากการยินดีในความดีนั้น

แนวคิดนี้มีรากอยู่ในติโรกุฑฑกัณฑ์ ซึ่งกล่าวถึงการอุทิศให้ผู้ล่วงลับ และในกรณียเมตตสูตร ซึ่งสอนให้แผ่ความปรารถนาดีไปยังสัตว์ทั้งปวงโดยไม่มีประมาณ บทสวดนี้เป็นคำสั้น ๆ ที่วัดไทยใช้รวมสองความคิดนั้นเข้าด้วยกัน

คำว่า สัตว์ ในที่นี้หมายถึงสิ่งมีชีวิตทั้งหมด ไม่ได้แปลว่าสัตว์เดรัจฉานอย่างเดียว

คำบาลี

สพฺเพ สตฺตา สทา โหนฺตุ สัพเพ สัตตา สะทา โหนตุ ขอให้สัตว์ทั้งหลายทั้งปวง จงเป็นอยู่ทุกเมื่อ
อเวรา สุขชีวิโน อะเวรา สุขะชีวิโน โดยไม่มีเวรต่อกัน และมีชีวิตเป็นสุข
กตํ ปุญฺญผลํ มยฺหํ กะตัง ปุญญะผะลัง มัยหัง ผลบุญที่ข้าพเจ้าได้ทำไว้แล้ว
สพฺเพ ภาคี ภวนฺตุ เต สัพเพ ภาคี ภะวันตุ เต ขอให้ทุกท่านจงมีส่วนในบุญนั้นด้วยเถิด