บทสวดมนต์ › วัฏฏกปริตร
วัฏฏกปริตร
บทปริตร

วัฏฏกปริตร

วฏฺฏกปริตฺตํ

คำสัจจกิริยาของลูกนกคุ้มที่บินไม่ได้และเดินไม่ได้ กล่าวความจริงตรง ๆ ต่อหน้าไฟป่าแทนที่จะขอให้ใครช่วย

โอกาสที่ใช้สวด

เป็นบทหนึ่งในชุดเจ็ดตำนาน พระสงฆ์สวดในงานมงคลทั่วไป และตามประเพณีนิยมสวดเมื่อทำพิธีเกี่ยวกับบ้านเรือนหรือเมื่อมีเหตุไฟไหม้

สวดเองได้เมื่อรู้สึกว่าไม่มีกำลังจะทำอะไรกับสถานการณ์ตรงหน้า เนื้อหาของบทนี้ไม่ได้สอนให้ฝืนทำสิ่งที่ทำไม่ได้ แต่สอนให้ยอมรับตามจริงว่าเรามีอะไรและไม่มีอะไร

ถ้าเรื่องที่กำลังเผชิญหนักเกินกว่าจะรับไหว การสวดเป็นเพียงที่พักใจชั่วคราว ควรหาคนคุยด้วยจริง ๆ ด้วย

ความเป็นมา

เรื่องนี้มาสองที่ในพระไตรปิฎก วัฏฏกชาดกเก็บไว้เฉพาะคาถาสั้น ๆ ที่ลูกนกกล่าวกับไฟ ส่วนวัฏฏกโปตกจริยาในจริยาปิฎกเล่าเต็มว่า พระโพธิสัตว์เกิดเป็นลูกนกคุ้มขนยังไม่ขึ้น พ่อแม่บินหนีไฟป่าไปแล้ว เหลือลูกนกอยู่ในรังตัวเดียว

สิ่งที่ลูกนกทำไม่ใช่การอ้อนวอน แต่เป็นสัจจกิริยา คือการกล่าวความจริงที่ตรวจสอบได้ออกมาตรง ๆ ว่า "ปีกของเรามีอยู่ แต่บินไม่ได้ เท้าของเรามีอยู่ แต่เดินไม่ได้ พ่อแม่ก็ออกไปแล้ว" แล้วอาศัยกำลังของความจริงนั้นเอง ในเรื่องเล่าว่าไฟเว้นบริเวณรังไว้ ข้อคิดที่ใช้ได้จริงคือการยอมมองสถานการณ์ตามที่เป็น ซึ่งมักทำให้ใจนิ่งลงกว่าการดิ้นรน

คำบาลีที่สวดกันคัดมาจากจริยาปิฎก คำว่า "ชาตเวท" เป็นคำเรียกไฟ และ "โสฬส กรีสานิ" คือระยะประมาณสิบหกกรีสที่ไฟเว้นไว้

คำบาลี

  1. อตฺถิ โลเก สีลคุโณ สจฺจํ โสเจยฺยนุทฺทยา อัตถิ โลเก สีละคุโณ สัจจัง โสเจยยะนุททะยา คุณของศีล ความสัตย์ ความสะอาด และความเอ็นดู มีอยู่ในโลก
  2. เตน สจฺเจน กาหามิ สจฺจกิริยมนุตฺตรํ เตนะ สัจเจนะ กาหามิ สัจจะกิริยะมะนุตตะรัง ด้วยความสัตย์นั้น ข้าพเจ้าจักทำสัจจกิริยาอันยอดเยี่ยม
  3. อาวชฺชิตฺวา ธมฺมพลํ สริตฺวา ปุพฺพเก ชิเน อาวัชชิตวา ธัมมะพะลัง สะริตวา ปุพพะเก ชิเน ข้าพเจ้าคำนึงถึงกำลังแห่งธรรม ระลึกถึงพระชินเจ้าในกาลก่อน
  4. สจฺจพลมวสฺสาย สจฺจกิริยมกาสหํ สัจจะพะละมะวัสสายะ สัจจะกิริยะมะกาสะหัง แล้วอาศัยกำลังแห่งความสัตย์ ได้ทำสัจจกิริยาขึ้น
  5. สนฺติ ปกฺขา อปตนา สนฺติ ปาทา อวญฺจนา สันติ ปักขา อะปะตะนา สันติ ปาทา อะวัญจะนา ปีกของข้าพเจ้ามีอยู่ แต่บินไม่ได้ เท้าของข้าพเจ้ามีอยู่ แต่เดินไม่ได้
  6. มาตา ปิตา จ นิกฺขนฺตา ชาตเวท ปฏิกฺกม มาตา ปิตา จะ นิกขันตา ชาตะเวทะ ปะฏิกกะมะ พ่อแม่ก็ออกไปหาอาหารเสียแล้ว แน่ะไฟเอ๋ย ท่านจงถอยกลับไปเถิด
  7. สห สจฺเจ กเต มยฺหํ มหาปชฺชลิโต สิขี สะหะ สัจเจ กะเต มัยหัง มะหาปัชชะลิโต สิขี พร้อมกับที่ข้าพเจ้าทำสัจจกิริยา เปลวไฟที่ลุกโพลงใหญ่หลวง
  8. วชฺเชสิ โสฬส กรีสานิ อุทกํ ปตฺวา ยถา สิขี วัชเชสิ โสฬะสะ กะรีสานิ อุทะกัง ปัตวา ยะถา สิขี ก็เว้นที่ไว้ประมาณสิบหกกรีส ดับลงเหมือนไฟที่ตกถึงน้ำ
  9. สจฺเจน เม สโม นตฺถิ เอสา เม สจฺจปารมี สัจเจนะ เม สะโม นัตถิ เอสา เม สัจจะปาระมี ผู้เสมอด้วยความสัตย์ของข้าพเจ้าไม่มี นี้คือสัจจบารมีของข้าพเจ้า
เข้าสู่ระบบเพื่อบันทึกการสวด

ที่มาในพระไตรปิฎก

คลิกเพื่อไปอ่านเนื้อหาจริงในหน้าที่อ้างถึง

บทสวดอื่นที่น่าสนใจ

เข้าสู่ระบบเพื่อรับ ๒๐ แต้มบุญจากการอ่านหน้านี้