อานิสงส์เมตตา ๑๑
การฝึกจิต

อานิสงส์เมตตา ๑๑

เมตฺตาย เอกาทสานิสํสา

ผลดี ๑๑ ประการของการเจริญเมตตาอย่างสม่ำเสมอ — หลับสบาย ตื่นสบาย ไม่ฝันร้าย เป็นที่รัก ใจตั้งมั่นเร็ว หน้าผ่องใส ตายไม่หลง พร้อมคุณสมบัติของผู้เจริญเมตตาจากกรณียเมตตสูตร

๑๑ ข้อ

ในทุติยวรรค เอกาทสกนิบาต ทรงแสดงว่า เมื่อเมตตาเจโตวิมุตติอันบุคคลเสพแล้ว เจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ทำให้เป็นดุจยาน ทำให้เป็นที่ตั้ง ให้ตั้งมั่น สั่งสม ปรารภดีแล้ว พึงหวังอานิสงส์ ๑๑ ประการ

ในกรณียเมตตสูตร ทรงบอกคุณสมบัติของผู้ที่จะเจริญเมตตาไว้ก่อนด้วย คือ เป็นผู้อาจหาญ ซื่อตรง ซื่อตรงดี ว่าง่าย อ่อนโยน ไม่เย่อหยิ่ง สันโดษ เลี้ยงง่าย มีกิจน้อย ประพฤติเบากายใจ มีอินทรีย์สงบ มีปัญญา ไม่คะนอง ไม่พัวพันในตระกูล และไม่ทำสิ่งเล็กน้อยที่ผู้รู้ติเตียน แล้วจึงแผ่เมตตาว่า "ขอสัตว์ทั้งปวงจงเป็นสุข" เหมือนมารดาถนอมบุตรคนเดียวด้วยชีวิต

หน้านี้ต่อยอดจากหน้าพรหมวิหาร ๔ โดยเน้นเฉพาะเมตตาและผลที่เห็นได้ในชีวิต

  1. ๑

    หลับเป็นสุข สุขํ สุปติ

    ใจที่ไม่มีความแค้นค้างอยู่ย่อมหลับได้ง่ายและหลับสนิท

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    ถ้านอนไม่หลับเพราะคิดเรื่องคน ลองแผ่เมตตาให้คนนั้นแทนการทบทวนเรื่องที่เกิดขึ้น

  2. ๒

    ตื่นเป็นสุข สุขํ ปฏิพุชฺฌติ

    ตื่นขึ้นมาด้วยใจที่ปลอดโปร่ง ไม่ขุ่นมัว

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    ก่อนหยิบโทรศัพท์ตอนเช้า ส่งความปรารถนาดีให้คนในบ้านสักครู่ วันจะเริ่มต้นต่างออกไป

  3. ๓

    ไม่ฝันร้าย น ปาปกํ สุปินํ ปสฺสติ

    ใจที่อ่อนโยนก่อนนอนย่อมไม่สร้างภาพที่น่ากลัวในยามหลับ

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    หลีกเลี่ยงเนื้อหารุนแรงก่อนนอน แล้วแทนด้วยการแผ่เมตตาสั้น ๆ

  4. ๔

    เป็นที่รักของมนุษย์ มนุสฺสานํ ปิโย โหติ

    คนที่มีเมตตาเป็นนิสัยย่อมเป็นที่รักของคนรอบข้างโดยธรรมชาติ

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    คนรับรู้ได้ว่าใครหวังดีกับเขาจริง เมตตาที่ฝึกไว้จะแสดงออกทางสีหน้าและน้ำเสียงเอง

  5. ๕

    เป็นที่รักของอมนุษย์ อมนุสฺสานํ ปิโย โหติ

    แม้สัตว์อื่นที่ไม่ใช่มนุษย์ก็รักผู้มีเมตตา

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    สังเกตว่าสัตว์เลี้ยงหรือเด็กเล็กมักเข้าหาคนที่ใจสงบและอ่อนโยน

  6. ๖

    เทวดารักษา เทวตา รกฺขนฺติ

    ผู้มีเมตตาย่อมได้รับการคุ้มครองจากเทวดา

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    ในระดับที่เห็นได้ ผู้มีเมตตาจะมีคนคอยช่วยเหลือและเตือนภัยให้เสมอ เพราะไม่มีใครอยากเห็นเขาเดือดร้อน

  7. ๗

    ไฟ ยาพิษ หรือศัสตรา ไม่กล้ำกรายได้ นาสฺส อคฺคิ วา วิสํ วา สตฺถํ วา กมติ

    ภัยจากไฟ ยาพิษ และอาวุธไม่ถึงผู้ที่มีเมตตาเจโตวิมุตติที่เจริญดีแล้ว

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    ผู้ที่ไม่สร้างศัตรูย่อมลดภัยจากการถูกทำร้ายไปได้มาก นี่คือด้านที่เห็นได้ในชีวิตประจำวัน

  8. ๘

    จิตตั้งมั่นได้เร็ว ตุวฏํ จิตฺตํ สมาธิยติ

    ใจที่ไม่มีความขัดเคืองรบกวนย่อมรวมเป็นสมาธิได้เร็ว

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    ถ้านั่งสมาธิแล้วใจฟุ้งเพราะเรื่องคน ให้แผ่เมตตาก่อนสักสองสามนาที แล้วค่อยกลับมาที่ลมหายใจ

  9. ๙

    หน้าผ่องใส มุขวณฺโณ วิปฺปสีทติ

    สีหน้าผ่องใสเพราะใจไม่มีความขุ่นเคือง

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    ความตึงบนใบหน้าสะท้อนความตึงในใจ สังเกตหน้าตัวเองในกระจกในวันที่ใจสบายเทียบกับวันที่โกรธ

  10. ๑๐

    ตายไม่หลง อสมฺมูฬฺโห กาลํ กโรติ

    เมื่อถึงเวลาตาย ใจไม่หลงลืม ไม่สับสน

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    ใจที่ฝึกความอ่อนโยนไว้ทุกวันจะมีที่พึ่งพร้อมในวันที่ร่างกายอ่อนแอที่สุด

  11. ๑๑

    ถ้ายังไม่บรรลุธรรมที่สูงกว่า ย่อมเข้าถึงพรหมโลก พฺรหฺมโลกูปโค โหติ

    เมื่อยังไม่แทงตลอดธรรมที่ยิ่งกว่า ย่อมเข้าถึงพรหมโลกหลังจากตาย

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    เมตตาเป็นทั้งความสุขในชาตินี้และที่พึ่งในภายหน้า แต่พระสูตรก็ชี้ว่ายังมีธรรมที่สูงกว่านี้ให้เดินต่อ

ลองใช้ในชีวิตประจำวัน

สังเกตเงื่อนไขในพระสูตร — อานิสงส์มาจากเมตตาที่ "ทำให้มาก ทำให้เป็นดุจยาน" ไม่ใช่การแผ่เมตตาเป็นครั้งคราวตอนท้ายบทสวด เริ่มจากวันละห้านาทีก่อนนอนก็เห็นผลข้อแรก ๆ ได้ในไม่กี่สัปดาห์

วิธีที่เริ่มง่าย: แผ่ให้ตัวเอง แล้วให้คนที่รัก คนที่เป็นกลาง และค่อย ๆ ขยายไปถึงคนที่ยาก ถ้าถึงคนที่ยากแล้วใจต้าน ให้ถอยกลับมาที่คนที่แผ่ได้ง่ายก่อน ไม่ต้องฝืน

ที่มาในพระไตรปิฎก

คลิกเพื่อไปอ่านเนื้อหาจริงในหน้าที่อ้างถึง

หลักธรรมอื่นที่น่าสนใจ

อุปัชฌายวัตร: ศิษย์ดูแลครู ครูดูแลศิษย์

อุปชฺฌายมฺหิ สมฺมา วตฺติตพฺพํ

หน้าที่ที่พระวินัยวางไว้ให้ทั้งสองฝ่าย ศิษย์ดูแลอุปัชฌาย์และอาจารย์ในชีวิตประจำวัน ช่วยเมื่อท่านไม่สบายใจหรือเ…

กุสลากุสลปฏิสันทหนกถาและอนันตรปัจจยกถา: ใจเปลี่ยนจากร้ายเป็นดี และการรับรู้หลายทางพร้อมกัน

กุสลากุสลปฏิสนฺทหนกถา

สองกถาต้นวรรคที่ ๑๔ ถามว่าอกุศลมูลกับกุศลมูลต่อกันได้ทันทีหรือ และวิญญาณทั้ง ๕ เกิดต่อกันทันทีหรือ ฝ่ายเถรวาทช…

ปัญจัตตยสูตร: แม้คิดว่า "เราสงบแล้ว" ก็ยังเป็นการยึด

ปญฺจตฺตยสุตฺตํ

พระพุทธเจ้าทรงวิเคราะห์ความเห็นเรื่องตัวตนหลังตายและเรื่องโลก ด้วยอุปมาพ่อค้าที่หวังกำไร สุนัขที่ถูกล่ามกับเสา…

สัญญาเวทยิตกถา: นิโรธสมาบัติเป็นโลกิยะหรือโลกุตตระ และผู้อยู่ในนิโรธตายได้หรือ

สญฺญาเวทยิตกถา

กลุ่มกถาท้ายวรรคที่ ๑๕ ว่าด้วยสัญญาเวทยิตนิโรธ ภาวะที่สัญญาและเวทนาดับ ถามว่าเป็นโลกุตตระหรือโลกิยะ ผู้เข้าอยู…

เข้าสู่ระบบเพื่อรับ ๔๐ แต้มบุญจากการอ่านหน้านี้