อุปัชฌายวัตร: ศิษย์ดูแลครู ครูดูแลศิษย์
อุปชฺฌายมฺหิ สมฺมา วตฺติตพฺพํหน้าที่ที่พระวินัยวางไว้ให้ทั้งสองฝ่าย ศิษย์ดูแลอุปัชฌาย์และอาจารย์ในชีวิตประจำวัน ช่วยเมื่อท่านไม่สบายใจหรือเ…
เมตฺตาย เอกาทสานิสํสา
ผลดี ๑๑ ประการของการเจริญเมตตาอย่างสม่ำเสมอ — หลับสบาย ตื่นสบาย ไม่ฝันร้าย เป็นที่รัก ใจตั้งมั่นเร็ว หน้าผ่องใส ตายไม่หลง พร้อมคุณสมบัติของผู้เจริญเมตตาจากกรณียเมตตสูตร
ในทุติยวรรค เอกาทสกนิบาต ทรงแสดงว่า เมื่อเมตตาเจโตวิมุตติอันบุคคลเสพแล้ว เจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ทำให้เป็นดุจยาน ทำให้เป็นที่ตั้ง ให้ตั้งมั่น สั่งสม ปรารภดีแล้ว พึงหวังอานิสงส์ ๑๑ ประการ
ในกรณียเมตตสูตร ทรงบอกคุณสมบัติของผู้ที่จะเจริญเมตตาไว้ก่อนด้วย คือ เป็นผู้อาจหาญ ซื่อตรง ซื่อตรงดี ว่าง่าย อ่อนโยน ไม่เย่อหยิ่ง สันโดษ เลี้ยงง่าย มีกิจน้อย ประพฤติเบากายใจ มีอินทรีย์สงบ มีปัญญา ไม่คะนอง ไม่พัวพันในตระกูล และไม่ทำสิ่งเล็กน้อยที่ผู้รู้ติเตียน แล้วจึงแผ่เมตตาว่า "ขอสัตว์ทั้งปวงจงเป็นสุข" เหมือนมารดาถนอมบุตรคนเดียวด้วยชีวิต
หน้านี้ต่อยอดจากหน้าพรหมวิหาร ๔ โดยเน้นเฉพาะเมตตาและผลที่เห็นได้ในชีวิต
ใจที่ไม่มีความแค้นค้างอยู่ย่อมหลับได้ง่ายและหลับสนิท
ถ้านอนไม่หลับเพราะคิดเรื่องคน ลองแผ่เมตตาให้คนนั้นแทนการทบทวนเรื่องที่เกิดขึ้น
ตื่นขึ้นมาด้วยใจที่ปลอดโปร่ง ไม่ขุ่นมัว
ก่อนหยิบโทรศัพท์ตอนเช้า ส่งความปรารถนาดีให้คนในบ้านสักครู่ วันจะเริ่มต้นต่างออกไป
ใจที่อ่อนโยนก่อนนอนย่อมไม่สร้างภาพที่น่ากลัวในยามหลับ
หลีกเลี่ยงเนื้อหารุนแรงก่อนนอน แล้วแทนด้วยการแผ่เมตตาสั้น ๆ
คนที่มีเมตตาเป็นนิสัยย่อมเป็นที่รักของคนรอบข้างโดยธรรมชาติ
คนรับรู้ได้ว่าใครหวังดีกับเขาจริง เมตตาที่ฝึกไว้จะแสดงออกทางสีหน้าและน้ำเสียงเอง
แม้สัตว์อื่นที่ไม่ใช่มนุษย์ก็รักผู้มีเมตตา
สังเกตว่าสัตว์เลี้ยงหรือเด็กเล็กมักเข้าหาคนที่ใจสงบและอ่อนโยน
ผู้มีเมตตาย่อมได้รับการคุ้มครองจากเทวดา
ในระดับที่เห็นได้ ผู้มีเมตตาจะมีคนคอยช่วยเหลือและเตือนภัยให้เสมอ เพราะไม่มีใครอยากเห็นเขาเดือดร้อน
ภัยจากไฟ ยาพิษ และอาวุธไม่ถึงผู้ที่มีเมตตาเจโตวิมุตติที่เจริญดีแล้ว
ผู้ที่ไม่สร้างศัตรูย่อมลดภัยจากการถูกทำร้ายไปได้มาก นี่คือด้านที่เห็นได้ในชีวิตประจำวัน
ใจที่ไม่มีความขัดเคืองรบกวนย่อมรวมเป็นสมาธิได้เร็ว
ถ้านั่งสมาธิแล้วใจฟุ้งเพราะเรื่องคน ให้แผ่เมตตาก่อนสักสองสามนาที แล้วค่อยกลับมาที่ลมหายใจ
สีหน้าผ่องใสเพราะใจไม่มีความขุ่นเคือง
ความตึงบนใบหน้าสะท้อนความตึงในใจ สังเกตหน้าตัวเองในกระจกในวันที่ใจสบายเทียบกับวันที่โกรธ
เมื่อถึงเวลาตาย ใจไม่หลงลืม ไม่สับสน
ใจที่ฝึกความอ่อนโยนไว้ทุกวันจะมีที่พึ่งพร้อมในวันที่ร่างกายอ่อนแอที่สุด
เมื่อยังไม่แทงตลอดธรรมที่ยิ่งกว่า ย่อมเข้าถึงพรหมโลกหลังจากตาย
เมตตาเป็นทั้งความสุขในชาตินี้และที่พึ่งในภายหน้า แต่พระสูตรก็ชี้ว่ายังมีธรรมที่สูงกว่านี้ให้เดินต่อ
สังเกตเงื่อนไขในพระสูตร — อานิสงส์มาจากเมตตาที่ "ทำให้มาก ทำให้เป็นดุจยาน" ไม่ใช่การแผ่เมตตาเป็นครั้งคราวตอนท้ายบทสวด เริ่มจากวันละห้านาทีก่อนนอนก็เห็นผลข้อแรก ๆ ได้ในไม่กี่สัปดาห์
วิธีที่เริ่มง่าย: แผ่ให้ตัวเอง แล้วให้คนที่รัก คนที่เป็นกลาง และค่อย ๆ ขยายไปถึงคนที่ยาก ถ้าถึงคนที่ยากแล้วใจต้าน ให้ถอยกลับมาที่คนที่แผ่ได้ง่ายก่อน ไม่ต้องฝืน
คลิกเพื่อไปอ่านเนื้อหาจริงในหน้าที่อ้างถึง
หน้าที่ที่พระวินัยวางไว้ให้ทั้งสองฝ่าย ศิษย์ดูแลอุปัชฌาย์และอาจารย์ในชีวิตประจำวัน ช่วยเมื่อท่านไม่สบายใจหรือเ…
สองกถาต้นวรรคที่ ๑๔ ถามว่าอกุศลมูลกับกุศลมูลต่อกันได้ทันทีหรือ และวิญญาณทั้ง ๕ เกิดต่อกันทันทีหรือ ฝ่ายเถรวาทช…
พระพุทธเจ้าทรงวิเคราะห์ความเห็นเรื่องตัวตนหลังตายและเรื่องโลก ด้วยอุปมาพ่อค้าที่หวังกำไร สุนัขที่ถูกล่ามกับเสา…
กลุ่มกถาท้ายวรรคที่ ๑๕ ว่าด้วยสัญญาเวทยิตนิโรธ ภาวะที่สัญญาและเวทนาดับ ถามว่าเป็นโลกุตตระหรือโลกิยะ ผู้เข้าอยู…