หลักธรรม

สรุปหลักธรรมทีละหมวดจากเนื้อหาในพระไตรปิฎก แยกเป็นข้อ ๆ อธิบายแบบเข้าใจง่าย พร้อมวิธีนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

เข้าสู่ระบบเพื่อบันทึกการอ่าน

การฝึกจิต

ขัคควิสาณสูตร: เที่ยวไปผู้เดียวดุจนอแรด

ขคฺควิสาณสุตฺตํ

คาถาที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดบทหนึ่งในสุตตนิบาต — ถ้าได้สหายที่ดีก็ร่วมทางกัน ถ้าไม่ได้ ก็เดินไปผู้เดียวอย่างม…
๕ ข้อ

อินทริยภาวนาสูตร: ไม่ต้องปิดตาปิดหู

อินฺทฺริยภาวนาสุตฺตํ

สำนักหนึ่งสอนว่าการฝึกอินทรีย์คือไม่ดู ไม่ฟัง พระพุทธเจ้าตรัสว่าถ้าอย่างนั้นคนตาบอดหูหนวกก็ฝึกดีแล้ว — การฝึกท…
๕ ข้อ

เทวธาวิตักกสูตร: คิดสิ่งใดบ่อย ใจก็น้อมไปทางนั้น

เทฺวธาวิตกฺกสุตฺตํ

สมัยเป็นพระโพธิสัตว์ พระพุทธเจ้าทรงแยกความคิดเป็นสองฝ่าย คือฝ่ายกาม พยาบาท เบียดเบียน กับฝ่ายออกจากกาม ไม่พยาบ…
๘ ข้อ

ลฑุกิโกปมสูตร: นกมูลไถกับเถาวัลย์เปื่อย

ลฑุกิโกปมสุตฺตํ

สิ่งเล็กน้อยที่ใจไม่ยอมปล่อยอาจผูกมัดได้แน่นเหมือนเถาวัลย์ที่ผูกนกมูลไถ ส่วนผู้ที่พร้อมละ แม้เชือกเหนียวก็ผูกไ…
๗ ข้อ

พหุเวทนิยสูตร: เวทนามีกี่อย่าง และสุขที่ประณีตขึ้นเป็นลำดับ

พหุเวทนียสุตฺตํ

ช่างไม้ปัญจกังคะกับพระอุทายีเถียงกันว่าเวทนามีสองหรือสามอย่าง พระพุทธเจ้าตรัสว่าทรงแสดงเวทนาไว้หลายปริยาย ใครไ…
๗ ข้อ

จูฬทุกขักขันธสูตร: รู้โทษของกามแล้ว ทำไมยังถูกดึงกลับ

จูฬทุกฺขกฺขนฺธสุตฺตํ

เจ้ามหานามะรู้ว่าโลภ โกรธ หลง เป็นเครื่องเศร้าหมองของใจ แต่บางครั้งก็ยังครอบงำใจได้ พระพุทธเจ้าตรัสว่า เพียงเห…
๗ ข้อ

จูฬสกุลุทายิสูตร: โลกที่มีสุขโดยส่วนเดียว

จูฬสกุลุทายิสุตฺตํ

สกุลุทายีกล่าวถึง "วรรณอย่างยิ่ง" และ "โลกที่มีสุขโดยส่วนเดียว" ตามลัทธิอาจารย์ แต่ชี้ไม่ได้ พระพุทธเจ้าทรงแสด…
๘ ข้อ

อุทเทสวิภังคสูตร: จิตไม่ซ่านออก ไม่ติดข้างใน

อุทฺเทสวิภงฺคสุตฺตํ

พระพุทธเจ้าทรงแสดงหัวข้อสั้น ๆ ว่า ควรพิจารณาให้วิญญาณไม่ฟุ้งซ่านไปภายนอก ไม่ติดอยู่ภายใน และไม่กระวนกระวายเพร…
๖ ข้อ

เผณปิณฑูปมสูตร: ขันธ์ ๕ เหมือนฟองน้ำและมายากล

เผณปิณฺฑูปมํ รูปํ

อุปมาห้าข้อสำหรับมองขันธ์ ๕ ว่าไม่มีแก่นให้ยึด รูปเหมือนกลุ่มฟองน้ำ เวทนาเหมือนต่อมน้ำ สัญญาเหมือนพยับแดด สังข…
๗ ข้อ

สมุททสูตรและพาลิสิกสูตร: ทะเลของผัสสะและเบ็ดของมาร

จกฺขุ ภิกฺขเว ปุริสสฺส สมุทฺโท

ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ คือทะเลที่มีคลื่น น้ำวน และสัตว์ร้าย ผู้ข้ามได้ยืนอยู่บนบก อารมณ์น่าใคร่คือเบ็ด ๖ ของมา…
๗ ข้อ

อุณณาภพราหมณสูตร: อะไรเป็นที่ยึดเหนี่ยวของอะไร

อุณฺณาภพฺราหฺมณสุตฺตํ

อินทรีย์ ๕ มีอารมณ์ต่างกัน แต่มีใจเป็นที่ยึดเหนี่ยว ใจมีสติเป็นที่ยึดเหนี่ยว สติมีวิมุตติ วิมุตติมีนิพพาน และเ…
๗ ข้อ

อัฏฐกสูตรเรื่องทิฏฐิ: ไม่ยกความเห็นใดขึ้นเป็นยอด

ปรมนฺติ ทิฏฺฐีสุ ปริพฺพสาโน

คาถาสามสูตรในอัฏฐกวรรคว่าด้วยการยึดความเห็น — ไม่อวดศีลของตน ไม่ประกาศว่าความบริสุทธิ์มาจากความเห็นนี้เท่านั้น…
๗ ข้อ

อิติวุตตกะ: ละความโกรธ ความลบหลู่ ความถือตัว

เอกธมฺมํ ภิกฺขเว ปชหถ อหํ โว ปาฏิโภโค อนาคามิตาย

"ละธรรมอย่างหนึ่งได้ เรารับรองความเป็นอนาคามี" — พระสูตรสั้น ๆ ต้นอิติวุตตกะที่ชี้ให้ละทีละอย่าง ทั้งความโกรธ …
๖ ข้อ

ความหลุดพ้นที่ไม่มีอื่นอีก: โตเทยยะและภัทราวุธะ

วิโมกฺโข ตสฺส นาปโร

ผู้ไม่มีกาม ไม่มีตัณหา ข้ามความสงสัยได้แล้ว ไม่มีความหลุดพ้นอื่นให้แสวงหาอีก และคำสอนแก่ภัทราวุธะว่า ให้นำตัณห…
๗ ข้อ

อักโกสกสูตร: คำด่าที่ไม่รับ ย่อมเป็นของผู้ด่า

อกฺโกสกสุตฺตํ

พราหมณ์คนหนึ่งมาด่าพระพุทธเจ้าด้วยคำหยาบ พระองค์ถามว่าถ้าแขกไม่รับอาหารที่จัดให้ อาหารนั้นเป็นของใคร — คำด่าที…
๗ ข้อ
กำลังโหลดหมวดเพิ่ม...