อนาถบิณฑิกสูตร: บริสุทธิ์ด้วยการกระทำ ไม่ใช่ด้วยตระกูลหรือทรัพย์
เอเตน มจฺจา สุชฺฌนฺติ น โคตฺเตน ธเนน วาอนาถบิณฑิกเทวบุตรมาเฝ้าพระพุทธเจ้าในคืนหนึ่ง กล่าวคาถาชมพระเชตวัน และกล่าวว่าคนบริสุทธิ์ได้ด้วยกรรม วิชชา ธรรม…
วงฺคีสสํยุตฺตํ
พระวังคีสะอดีตกวีเคยเกิดความกำหนัดเมื่อเห็นสตรี เคยเกิดความไม่ยินดี และเคยดูหมิ่นเพื่อนภิกษุด้วยความเก่งของตน ท่านเตือนใจตัวเองด้วยคาถา ได้รับคำแนะนำจากพระอานนท์ จนเป็นพระอรหันต์ผู้กล่าวคาถาสรรเสริญได้ทันที
ในวังคีสสังยุต สังยุตตนิกาย มีพระสูตร ๑๒ สูตรเกี่ยวกับพระวังคีสะ ภิกษุผู้เคยเป็นกวีเที่ยวไปจากบ้านสู่บ้าน จากเมืองสู่เมือง ก่อนได้พบพระพุทธเจ้าแล้วออกบวช
ช่วงแรกของสังยุตเล่าความหวั่นไหวของท่านเมื่อยังบวชใหม่ ท่านเกิดความกำหนัดเมื่อเห็นสตรีแต่งกายงามมาเที่ยวดูวิหาร เกิดความกระสันเมื่ออยู่ลำพัง และรู้ตัวว่าได้ดูหมิ่นภิกษุผู้มีศีลด้วยปฏิภาณของตน ทุกครั้งท่านคิดว่า "ไม่เป็นลาภของเราหนอ" แล้วบรรเทาใจด้วยตนเองโดยกล่าวคาถาเตือนตน ครั้งหนึ่งท่านขอให้พระอานนท์บอกวิธีดับราคะ
ช่วงหลังเป็นคาถาที่ท่านกล่าวสรรเสริญพระพุทธเจ้า พระสารีบุตร พระโมคคัลลานะ พระอัญญาโกณฑัญญะ และหมู่สงฆ์ และจบด้วยคาถาที่ท่านกล่าวหลังบรรลุอรหัตไม่นาน คาถาชุดเดียวกันนี้ส่วนหนึ่งปรากฏในวังคีสเถรคาถาด้วย
เมื่อเห็นสตรีแต่งกายงามมาเที่ยวดูวิหาร ความกำหนัดรบกวนจิตท่าน ท่านคิดว่าจะหวังให้ใครมาบรรเทาให้ได้ที่ไหน จึงบรรเทาเองแล้วกล่าวคาถาว่า แม้สตรีจะมามากกว่านี้ ก็เบียดเบียนผู้ตั้งมั่นในธรรมไม่ได้ เหมือนนักธนูฝีมือดีที่ยิงกระจายคนนับพัน
เมื่อความคิดที่ไม่อยากให้มีโผล่ขึ้นมา อย่ารอให้ใครมาช่วย ให้พูดกับตัวเองสั้น ๆ ว่า "เรารู้ว่าเราเลือกทางไหน" แล้วกลับมาทำสิ่งที่ตั้งใจไว้
ในอรติสูตร ท่านเกิดความกระสันขณะพระอุปัชฌาย์เข้าวิหารไปแล้ว ท่านกล่าวคาถาว่า ผู้ใดละความไม่ยินดี ความยินดี และความตรึกที่อิงอาศัยเรือนได้ทั้งหมด ไม่ทำป่าคือกิเลสในที่ไหน ๆ ผู้นั้นจึงเป็นภิกษุ
ช่วงเวลาว่างที่ไม่มีใครอยู่ด้วยมักเป็นช่วงที่ใจเบื่อแล้วหาสิ่งเร้า ให้เตรียมกิจกรรมสงบ ๆ ไว้สำหรับช่วงนั้น เช่น เดิน อ่าน หรือทำงานบ้าน
คาถาในอรติสูตรกล่าวต่อว่า รูปใด ๆ ที่อยู่บนแผ่นดิน ในอากาศ หรือในแผ่นดิน ล้วนทรุดโทรมไม่เที่ยง คนทั่วไปติดอยู่ในรูป เสียง กลิ่น รส และสิ่งที่สัมผัส ผู้ไม่ติดในกามคุณเหล่านี้ บัณฑิตเรียกว่ามุนี
เวลาหลงใหลรูปลักษณ์ของใครหรืออะไร ลองนึกภาพสิ่งนั้นในอีกยี่สิบปีข้างหน้า ความงามยังมีคุณค่า แต่จะไม่ยึดจนใจเร่าร้อน
ท่านรู้ตัวว่าได้ดูหมิ่นภิกษุผู้มีศีลด้วยปฏิภาณของตน จึงเกิดความสำนึกผิดแล้วกล่าวเตือนตนว่า จงละมานะและทางแห่งมานะให้หมด ผู้ถูกมานะกำจัดย่อมเดือดร้อนและเศร้าโศกนาน ส่วนผู้ปฏิบัติชอบย่อมไม่เศร้าโศก
คนที่พูดเก่ง เขียนเก่ง หรือคิดเร็ว มักเผลอดูแคลนคนที่ช้ากว่า เมื่อรู้ตัวว่าเพิ่งพูดข่มใครไป ให้ยอมรับกับตัวเองตรง ๆ และหาโอกาสปฏิบัติต่อเขาด้วยความเคารพ
ท่านขอให้พระอานนท์บอกวิธีดับราคะ พระอานนท์ตอบว่า ใจร้อนรุ่มเพราะสัญญาวิปลาส ให้เว้นนิมิตที่งามอันเป็นที่ตั้งของราคะ เห็นสังขารโดยความแปรปรวน เป็นทุกข์ ไม่ใช่ตน เจริญอสุภะให้จิตตั้งมั่น มีกายคตาสติ มากด้วยความหน่าย เจริญอนิมิต และถอนมานานุสัย
เมื่อรู้ว่าความรู้สึกบางอย่างเกินควบคุม การปรึกษาคนที่ไว้ใจไม่ใช่เรื่องน่าอาย และวิธีแรกที่ทำได้คือเลิกจ้องหรือย้อนนึกถึงภาพที่ทำให้ใจร้อน
หลังพระพุทธเจ้าตรัสองค์ ๔ ของวาจาสุภาษิต พระวังคีสะกล่าวคาถาต่อว่า ควรพูดคำที่ไม่ทำให้ตนเดือดร้อนและไม่เบียดเบียนผู้อื่น คำจริงเป็นวาจาไม่ตาย และพระวาจาของพระพุทธเจ้าที่พาไปสู่ความเกษมคือนิพพาน สูงสุดกว่าวาจาทั้งหลาย
ก่อนส่งข้อความที่พิมพ์ตอนอารมณ์ขึ้น ถามสองข้อ: พรุ่งนี้เราจะเสียใจไหม และคนอ่านจะเจ็บโดยไม่จำเป็นไหม
ท่านกล่าวคาถาสรรเสริญพระสารีบุตร หมู่สงฆ์ พระอัญญาโกณฑัญญะ และพระโมคคัลลานะ ครั้งหนึ่งพระพุทธเจ้าตรัสถามว่าคาถาที่กล่าวคิดไว้ก่อนหรือไม่ ท่านทูลว่าแจ่มแจ้งขึ้นทันที เมื่อบรรลุอรหัตแล้ว ท่านกล่าวว่าเมื่อก่อนเที่ยวไปอย่างคนมัวเมาในความเป็นกวี ครั้นเห็นพระพุทธเจ้าจึงเกิดศรัทธาและออกบวช
ใช้ความสามารถของตนชื่นชมคนอื่นอย่างจริงใจ เช่น เขียนขอบคุณเพื่อนร่วมงานให้เห็นคุณค่าที่เขาทำ แทนการใช้ความสามารถนั้นเพื่อให้ตัวเองดูเด่น
เรื่องของพระวังคีสะให้กำลังใจคนที่รู้สึกว่าตัวเองยังมีกิเลสมาก ท่านไม่ได้ปิดบังความกำหนัด ความเบื่อ หรือความหยิ่งของตน แต่ยอมรับตรง ๆ แล้วหาทางแก้ด้วยตนเอง
วิธีของท่านใช้ได้จริง คือเมื่อความรู้สึกไม่ดีเกิดขึ้น ให้พูดกับตัวเองด้วยคำที่ชัดและมีเหตุผล และเมื่อแก้เองไม่ได้ ก็กล้าเล่าให้คนที่ไว้ใจฟังและขอคำแนะนำ
ความสามารถพิเศษของท่านไม่ได้ถูกทิ้งไป แต่เปลี่ยนจากสิ่งที่ทำให้หยิ่ง มาเป็นเครื่องมือชื่นชมความดีของผู้อื่น
คลิกเพื่อไปอ่านเนื้อหาจริงในหน้าที่อ้างถึง
อนาถบิณฑิกเทวบุตรมาเฝ้าพระพุทธเจ้าในคืนหนึ่ง กล่าวคาถาชมพระเชตวัน และกล่าวว่าคนบริสุทธิ์ได้ด้วยกรรม วิชชา ธรรม…
พระเถระหลายรูปเปิดคาถาของตนด้วยการบอกว่าเคยเป็นพรานเนื้อหรือคนฆ่าสัตว์ขาย และบอกตรง ๆ ว่ากุศลกรรมของตนไม่มี ก่…
ยมกตั้งคำถามเป็นคู่กลับไปกลับมา เช่น รูปคือรูปขันธ์หรือ รูปขันธ์คือรูปหรือ เพื่อแยกให้เห็นว่าคำเดียวกันอาจกว้า…
ผู้ที่เห็นขันธ์ ๕ เป็นตัวตนเหมือนสุนัขถูกล่ามที่วิ่งวนอยู่รอบเสาไม่ไปไหน และคำสอนให้พิจารณาจิตของตนเนือง ๆ เพร…