วสลสูตร: ไม่ใช่เพราะชาติกำเนิด

ในวสลสูตร สุตตนิบาต อัคคิกภารทวาชพราหมณ์เห็นพระพุทธเจ้าเสด็จบิณฑบาตมา จึงตะโกนว่า "หยุดอยู่ตรงนั้น เจ้าคนหัวโล้น เจ้าสมณะ เจ้าคนถ่อย" พระพุทธเจ้าไม่ได้โกรธตอบ แต่ทรงถามว่า ท่านรู้หรือไม่ว่าคนถ่อยเป็นอย่างไร และอะไรทำให้คนเป็นคนถ่อย พราหมณ์ยอมรับว่าไม่รู้ จึงทรงแสดงลักษณะของคนถ่อยทีละข้อ

ทรงสรุปว่า "บุคคลไม่ได้เป็นคนถ่อยเพราะชาติกำเนิด ไม่ได้เป็นพราหมณ์เพราะชาติกำเนิด แต่เป็นคนถ่อยเพราะกรรม เป็นพราหมณ์เพราะกรรม" แล้วทรงยกเรื่องมาตังคะซึ่งเป็นบุตรคนจัณฑาล แต่ได้รับการเคารพจากกษัตริย์และพราหมณ์จำนวนมากเพราะคุณธรรม

ในอัคคัญญสูตร ทีฆนิกาย ทรงหักล้างความเชื่อว่าพราหมณ์ประเสริฐกว่าวรรณะอื่นโดยกำเนิดด้วยเหตุผลเดียวกัน และสรุปว่าธรรมะประเสริฐที่สุดในหมู่ชน