บังสุกุลตาย (อนิจฺจา วต สงฺขารา)

ความเป็นมา

คาถานี้อยู่ในมหาปรินิพพานสูตร พระไตรปิฎกเล่ม ๑๐ เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จปรินิพพาน ท้าวสักกะจอมเทพกล่าวคาถานี้ขึ้น และคาถาเดียวกันยังปรากฏท้ายมหาสุทัสสนสูตรด้วย

ใจความไม่ได้ปลอบว่าผู้จากไปไปดีแล้ว แต่บอกตรง ๆ ว่าสิ่งที่ประกอบขึ้นทุกอย่างมีเกิดมีดับเป็นธรรมดา บรรทัดสุดท้ายว่า ความสงบระงับแห่งสังขารเหล่านั้นเป็นสุข ชี้ไปที่ความสงบที่เกิดเมื่อหยุดฝืนความจริงข้อนี้

การสวดในงานศพจึงไม่ใช่การส่งดวงวิญญาณ แต่เป็นการเตือนคนที่ยังอยู่ให้เห็นสิ่งเดียวกับที่ท้าวสักกะเห็นในวันนั้น ความตายของคนคนหนึ่งเป็นเรื่องของธรรมดา ไม่ใช่ความผิดของใคร และไม่ใช่บทลงโทษ