บทสวดประจำวัน

อิติปิ โส (พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ)

รตนตฺตยคุณ

บทสรรเสริญคุณของพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ ตามถ้อยคำที่มาในธชัคคสูตร

โอกาสที่ใช้สวด

สวดต่อจากบทบูชาพระรัตนตรัย ทั้งในทำวัตรเช้าและทำวัตรเย็น และนิยมสวดเมื่อรู้สึกกลัวหรือใจไม่สงบ

บางคนสวดเฉพาะท่อนพระพุทธคุณซ้ำหลายจบเพื่อให้ใจอยู่กับคำสวด ซึ่งทำได้เช่นกัน

ความเป็นมา

ในธชัคคสูตร พระพุทธเจ้าตรัสกับภิกษุทั้งหลายว่า เมื่ออยู่ในที่เปลี่ยวแล้วเกิดความกลัว ให้ระลึกถึงพระองค์ พระธรรม หรือพระสงฆ์ ความกลัวนั้นจะหายไป โดยทรงเปรียบกับกองทัพที่มองเห็นยอดธงของแม่ทัพแล้วหายครั่นคร้าม

คำสวดบทนี้จึงเป็นการทบทวนคุณของพระรัตนตรัยตามถ้อยคำเดิมในพระสูตร ไม่ใช่คาถาอาคม ผลที่ได้คือใจที่มั่นคงขึ้นเพราะระลึกถึงสิ่งที่ดีงาม

คำบาลี

อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ อิติปิ โส ภะคะวา อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ พระผู้มีพระภาคเจ้านั้น เป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง
วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู วิชชาจะระณะสัมปันโน สุคะโต โลกะวิทู ถึงพร้อมด้วยความรู้และความประพฤติ เสด็จไปดีแล้ว รู้แจ้งโลก
อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ อะนุตตะโร ปุริสะทัมมะสาระถิ เป็นผู้ฝึกคนที่ควรฝึกได้อย่างไม่มีใครยิ่งกว่า
สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควาติ สัตถา เทวะมะนุสสานัง พุทโธ ภะคะวาติ เป็นครูของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน
สฺวากฺขาโต ภควตา ธมฺโม สะหวากขาโต ภะคะวะตา ธัมโม พระธรรมอันพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ดีแล้ว
สนฺทิฏฺฐิโก อกาลิโก เอหิปสฺสิโก สันทิฏฐิโก อะกาลิโก เอหิปัสสิโก ผู้ปฏิบัติเห็นผลได้ด้วยตนเอง ไม่จำกัดกาล เรียกให้มาดูได้
โอปนยิโก ปจฺจตฺตํ เวทิตพฺโพ วิญฺญูหีติ โอปะนะยิโก ปัจจัตตัง เวทิตัพโพ วิญญูหีติ ควรน้อมเข้ามาในตน ผู้รู้ย่อมรู้ได้เฉพาะตน
สุปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ สุปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ พระสงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้า เป็นผู้ปฏิบัติดี
อุชุปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ อุชุปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ เป็นผู้ปฏิบัติตรง
ญายปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ ญายะปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ เป็นผู้ปฏิบัติเพื่อรู้ธรรมที่ควรรู้
สามีจิปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ สามีจิปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ เป็นผู้ปฏิบัติสมควร
อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย อญฺชลิกรณีโย อาหุเนยโย ปาหุเนยโย ทักขิเณยโย อัญชะลีกะระณีโย เป็นผู้ควรแก่ของที่เขานำมาถวาย ควรแก่การต้อนรับ ควรแก่ของทำบุญ ควรแก่การกราบไหว้
อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสาติ อะนุตตะรัง ปุญญักเขตตัง โลกัสสาติ เป็นเนื้อนาบุญของโลก ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า