โมรปริตร

ความเป็นมา

ในโมรชาดก พระโพธิสัตว์เกิดเป็นนกยูงทอง ถูกพรานดักจับอยู่หลายปีแต่จับไม่ได้ เพราะทุกเช้าก่อนออกหากินนกยูงจะขึ้นไปยืนบนยอดเขา กล่าวคาถานอบน้อมดวงอาทิตย์และพระพุทธเจ้าทั้งหลาย และทุกเย็นก่อนเข้ารังก็กล่าวคาถาทำนองเดียวกันอีกครั้ง

คาถานี้จึงเป็นทั้งบทนอบน้อมและบทกำหนดใจประจำวัน คำว่า "จกฺขุมา เอกราชา" หมายถึงดวงอาทิตย์ที่เป็นดวงตาของโลกและเป็นเจ้าแห่งแสงสว่างอย่างเอก แต่เมื่อถึงท้ายบท นกยูงไม่ได้หยุดอยู่ที่ดวงอาทิตย์ กลับน้อมไปหาพระพุทธเจ้า ความตรัสรู้ ท่านผู้หลุดพ้น และความหลุดพ้น ซึ่งเป็นสิ่งที่ปลอดภัยยิ่งกว่า

คำบาลีในหน้านี้คัดจากพระไตรปิฎกฉบับหลวง เล่ม ๒๗ โดยตรง แล้วแบ่งบรรทัดใหม่ให้สวดได้สะดวก