ปัจฉิมพุทโธวาทปาฐะ

ความเป็นมา

ในมหาปรินิพพานสูตร เมื่อพระพุทธเจ้าใกล้จะปรินิพพาน พระองค์ตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายแล้วกล่าวประโยคนี้ จากนั้นก็ไม่ได้ตรัสอะไรอีก พระสูตรจึงบันทึกไว้ว่านี่คือพระปัจฉิมวาจา

เนื้อความมีสองส่วนที่ต่อกัน ส่วนแรกบอกความจริงว่าทุกสิ่งที่ประกอบขึ้นย่อมเสื่อมสลาย ไม่เว้นแม้พระวรกายของพระองค์เอง ส่วนที่สองบอกว่าเมื่อเป็นเช่นนั้น สิ่งที่ควรทำคือไม่ปล่อยเวลาให้ผ่านไปเปล่า

บทนี้จึงไม่ได้ชวนให้หดหู่ แต่ชวนให้เห็นว่าเวลามีจำกัด และให้ใช้เวลาที่เหลือทำสิ่งที่ควรทำ