ไฟ ๓ ที่ควรละ · ไฟ ๓ ที่ควรบูชา
ตโย อคฺคี ปหาตพฺพา · ตโย อคฺคี สกฺกตฺวาไฟร้าย ๓ กองที่เผาใจ และ "ไฟ" ๓ กองที่ควรดูแลให้ดี — พ่อแม่ ครอบครัวกับคนในปกครอง และผู้ทรงศีล
น ภิกฺขเว อนนุญฺญาโต มาตาปิตูหิ ปุตฺโต ปพฺพาเชตพฺโพ
ราหุลกุมารทูลขอมรดกจากพระพุทธเจ้า แต่ได้บวชเป็นสามเณร เป็นเหตุให้ทรงอนุญาตการบวชสามเณร พระเจ้าสุทโธทนะทรงเล่าความทุกข์ของพ่อที่รักลูกจนถึงเยื่อในกระดูก และทูลขอว่าอย่าบวชบุตรที่พ่อแม่ไม่อนุญาต พระพุทธเจ้าทรงรับและบัญญัติเป็นวินัย
ในมหาขันธกะ มหาวรรค พระวินัยปิฎก พระพุทธเจ้าเสด็จไปยังกรุงกบิลพัสดุ์แล้วเสด็จไปประทับที่พระราชนิเวศน์ของพระเจ้าสุทโธทนะ พระมารดาของราหุล (ที่รู้จักกันในชื่อพระนางยโสธรา แต่ในพระวินัยตอนนี้เรียกเพียงว่าราหุลมารดา) บอกราหุลกุมารว่าพระสมณะนั้นเป็นบิดาของเจ้า จงไปทูลขอทรัพย์มรดก ราหุลกุมารจึงเข้าไปยืนตรงหน้า ทูลว่าร่มเงาของพระองค์เป็นสุข แล้วเดินตามพระพุทธเจ้าไปพลางทูลขอมรดก
พระพุทธเจ้าตรัสให้พระสารีบุตรบวชราหุลกุมาร และทรงอนุญาตการบวชเป็นสามเณรด้วยไตรสรณคมน์ ส่วนเหตุผลว่าทรงให้ทรัพย์ทางธรรมแทนทรัพย์ทางโลก และอายุของราหุลในเวลานั้น เป็นคำอธิบายในอรรถกถา ไม่ได้อยู่ในตัวพระวินัยตอนนี้
ต่อมาพระเจ้าสุทโธทนะเข้าเฝ้า ทูลว่าเมื่อพระพุทธเจ้าออกผนวชพระองค์ทุกข์มาก เมื่อนันทะบวชก็เช่นกัน เมื่อราหุลบวชยิ่งทุกข์มากล้น ความรักบุตรตัดผิว หนัง เนื้อ เอ็น กระดูก จนจรดเยื่อในกระดูก จึงทูลขอพรว่าพระคุณเจ้าทั้งหลายไม่ควรบวชบุตรที่บิดามารดายังไม่อนุญาต พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมให้พระเจ้าสุทโธทนะร่าเริงใจ แล้วทรงบัญญัติว่าภิกษุไม่พึงบวชบุตรที่มารดาบิดาไม่อนุญาต
ราหุลมารดาบอกราหุลกุมารว่าพระสมณะคือบิดา ให้ไปทูลขอทรัพย์มรดก ราหุลกุมารจึงเดินตามพระพุทธเจ้าไปพลางทูลซ้ำว่า ขอพระองค์โปรดประทานทรัพย์มรดกแก่หม่อมฉัน
เมื่อพ่อแม่แยกทางหรือห่างกัน เด็กมักถูกใช้เป็นตัวกลางเรื่องทรัพย์สินหรือความรู้สึก ผู้ใหญ่ควรระวังไม่วางภาระนั้นไว้บนบ่าเด็ก
เมื่อราหุลกุมารเข้าไปยืนตรงหน้า คำแรกที่ทูลคือ ร่มเงาของพระองค์เป็นสุข เป็นถ้อยคำเรียบง่ายของลูกที่ได้อยู่ใกล้พ่อ
การที่พ่อแม่อยู่ใกล้ ๆ ให้เวลาและความสนใจ มีความหมายต่อเด็กมาก บางครั้งมากกว่าสิ่งของที่ให้
พระพุทธเจ้าตรัสให้พระสารีบุตรบวชราหุลกุมาร แล้วทรงอนุญาตวิธีบวชสามเณรคือให้โกนผมและหนวด ครองผ้าย้อมฝาด และกล่าวไตรสรณคมน์สามครั้ง คำอธิบายว่าทรงให้ทรัพย์ทางธรรมแทนทรัพย์ทางโลกมาจากอรรถกถา
ทรัพย์ที่ดีที่สุดที่ส่งต่อให้ลูกได้คือนิสัยและหลักยึดในใจ เช่น ความซื่อสัตย์และการรู้จักพึ่งตนเอง ไม่ใช่เพียงเงินทอง
พระเจ้าสุทโธทนะทูลว่า เมื่อพระพุทธเจ้าออกผนวช เมื่อนันทะบวช และเมื่อราหุลบวช ความทุกข์เกิดขึ้นทุกครั้งและครั้งหลังมากที่สุด ความรักบุตรตัดผิว หนัง เนื้อ เอ็น กระดูก แล้วจรดอยู่ที่เยื่อในกระดูก
เมื่อเราตัดสินใจเรื่องใหญ่ในชีวิต ลองนึกถึงสิ่งที่พ่อแม่รู้สึก ความกังวลของท่านไม่ได้แปลว่าไม่เชื่อใจเรา แต่มาจากความรักที่ลึก
เมื่อพระเจ้าสุทโธทนะทูลขอพร พระพุทธเจ้าตรัสว่าตถาคตทั้งหลายล่วงพ้นการให้พรแล้ว พระราชาจึงทูลว่าขอพรที่สมควรและไม่มีโทษ พระองค์จึงให้ตรัสบอก
เมื่อต้องการขอสิ่งใดจากคนที่มีหลักการ ให้ขอในสิ่งที่ชอบธรรมและไม่เบียดเบียนใคร และพูดเหตุผลให้ชัด โอกาสที่เขาจะรับฟังมีมากกว่า
พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมให้พระเจ้าสุทโธทนะร่าเริงใจ แล้วประชุมภิกษุ บัญญัติว่าภิกษุไม่พึงบวชบุตรที่มารดาบิดาไม่อนุญาต รูปใดบวชให้ ต้องอาบัติทุกกฏ
ครู โค้ช หรือผู้จัดกิจกรรมสำหรับเด็ก ควรมีขั้นตอนขอความยินยอมจากผู้ปกครองให้ชัดเจน ไม่ใช่รับไว้เพียงเพราะเด็กอยากมา
คำขอของพระเจ้าสุทโธทนะเกิดจากความทุกข์ส่วนตัว แต่เมื่อพระพุทธเจ้าทรงรับไว้ ก็กลายเป็นวินัยที่คุ้มครองพ่อแม่ทุกครอบครัวที่มีลูกจะบวชในภายหลัง
เมื่อเราเจ็บปวดจากเรื่องใด ลองคิดว่าจะเสนอสิ่งใดที่ช่วยไม่ให้คนอื่นต้องเจอแบบเดียวกัน เช่น เสนอแนวปฏิบัติใหม่ในที่ทำงานหรือชุมชน
เรื่องนี้แสดงว่าแม้เป็นการตัดสินใจที่ดีงามอย่างการบวช ก็ยังต้องคำนึงถึงใจของคนในครอบครัว พระพุทธเจ้าไม่ได้ตอบพระราชบิดาว่าความรักเป็นกิเลสไม่ต้องสนใจ แต่ทรงรับฟังและทำให้กลายเป็นกติกาที่คุ้มครองครอบครัวอื่นด้วย
ในชีวิตปัจจุบัน หลักนี้ใช้ได้กับการตัดสินใจเรื่องสำคัญของลูก เช่น เข้าค่ายปฏิบัติธรรม ย้ายโรงเรียน หรือเข้าร่วมกลุ่มใด ผู้ใหญ่ที่รับเด็กไว้ควรได้ความยินยอมจากพ่อแม่หรือผู้ปกครองก่อน แม้เจตนาจะดีเพียงใด
ข้อสังเกตคือ บัญญัตินี้เป็นวินัยของภิกษุเรื่องการบวช ในปัจจุบันผู้ที่เป็นผู้ใหญ่แล้วมีสิทธิตัดสินใจเรื่องชีวิตตนเองตามกฎหมาย แต่การพูดคุยให้ครอบครัวเข้าใจก่อนยังเป็นสิ่งที่ควรทำ
คลิกเพื่อไปอ่านเนื้อหาจริงในหน้าที่อ้างถึง
ไฟร้าย ๓ กองที่เผาใจ และ "ไฟ" ๓ กองที่ควรดูแลให้ดี — พ่อแม่ ครอบครัวกับคนในปกครอง และผู้ทรงศีล
พระเมฆิยะขอไปบำเพ็ญเพียรในสวนมะม่วงทั้งที่พระพุทธเจ้าทรงขอให้รอ แล้วกลับถูกความคิดเรื่องกาม ความพยาบาท และการเ…
พระพุทธเจ้าทรงวางระเบียบการสวดปาติโมกข์ทีละเรื่อง ตั้งแต่วิธีสวดย่อที่ใช้ได้เฉพาะเมื่อมีอันตราย การถามและตอบพร…
พระพุทธเจ้าถามพระอานนท์ว่า ศีล พรต ชีวิต พรหมจรรย์ ที่บำรุงดีแล้ว มีผลทุกอย่างไปหรือ พระอานนท์ตอบว่าตอบแง่เดีย…