ราหุลบวชเป็นสามเณร: พรของพระเจ้าสุทโธทนะเรื่องความยินยอมของพ่อแม่
ใช้ในชีวิตประจำวัน

ราหุลบวชเป็นสามเณร: พรของพระเจ้าสุทโธทนะเรื่องความยินยอมของพ่อแม่

น ภิกฺขเว อนนุญฺญาโต มาตาปิตูหิ ปุตฺโต ปพฺพาเชตพฺโพ

ราหุลกุมารทูลขอมรดกจากพระพุทธเจ้า แต่ได้บวชเป็นสามเณร เป็นเหตุให้ทรงอนุญาตการบวชสามเณร พระเจ้าสุทโธทนะทรงเล่าความทุกข์ของพ่อที่รักลูกจนถึงเยื่อในกระดูก และทูลขอว่าอย่าบวชบุตรที่พ่อแม่ไม่อนุญาต พระพุทธเจ้าทรงรับและบัญญัติเป็นวินัย

๗ ข้อ

ในมหาขันธกะ มหาวรรค พระวินัยปิฎก พระพุทธเจ้าเสด็จไปยังกรุงกบิลพัสดุ์แล้วเสด็จไปประทับที่พระราชนิเวศน์ของพระเจ้าสุทโธทนะ พระมารดาของราหุล (ที่รู้จักกันในชื่อพระนางยโสธรา แต่ในพระวินัยตอนนี้เรียกเพียงว่าราหุลมารดา) บอกราหุลกุมารว่าพระสมณะนั้นเป็นบิดาของเจ้า จงไปทูลขอทรัพย์มรดก ราหุลกุมารจึงเข้าไปยืนตรงหน้า ทูลว่าร่มเงาของพระองค์เป็นสุข แล้วเดินตามพระพุทธเจ้าไปพลางทูลขอมรดก

พระพุทธเจ้าตรัสให้พระสารีบุตรบวชราหุลกุมาร และทรงอนุญาตการบวชเป็นสามเณรด้วยไตรสรณคมน์ ส่วนเหตุผลว่าทรงให้ทรัพย์ทางธรรมแทนทรัพย์ทางโลก และอายุของราหุลในเวลานั้น เป็นคำอธิบายในอรรถกถา ไม่ได้อยู่ในตัวพระวินัยตอนนี้

ต่อมาพระเจ้าสุทโธทนะเข้าเฝ้า ทูลว่าเมื่อพระพุทธเจ้าออกผนวชพระองค์ทุกข์มาก เมื่อนันทะบวชก็เช่นกัน เมื่อราหุลบวชยิ่งทุกข์มากล้น ความรักบุตรตัดผิว หนัง เนื้อ เอ็น กระดูก จนจรดเยื่อในกระดูก จึงทูลขอพรว่าพระคุณเจ้าทั้งหลายไม่ควรบวชบุตรที่บิดามารดายังไม่อนุญาต พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมให้พระเจ้าสุทโธทนะร่าเริงใจ แล้วทรงบัญญัติว่าภิกษุไม่พึงบวชบุตรที่มารดาบิดาไม่อนุญาต

  1. ๑

    แม่ส่งลูกไปขอมรดก ทายชฺชํ เม สมณ เทหิ

    ราหุลมารดาบอกราหุลกุมารว่าพระสมณะคือบิดา ให้ไปทูลขอทรัพย์มรดก ราหุลกุมารจึงเดินตามพระพุทธเจ้าไปพลางทูลซ้ำว่า ขอพระองค์โปรดประทานทรัพย์มรดกแก่หม่อมฉัน

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    เมื่อพ่อแม่แยกทางหรือห่างกัน เด็กมักถูกใช้เป็นตัวกลางเรื่องทรัพย์สินหรือความรู้สึก ผู้ใหญ่ควรระวังไม่วางภาระนั้นไว้บนบ่าเด็ก

  2. ๒

    ร่มเงาของพ่อเป็นสุข สุขา เต สมณ ฉายา

    เมื่อราหุลกุมารเข้าไปยืนตรงหน้า คำแรกที่ทูลคือ ร่มเงาของพระองค์เป็นสุข เป็นถ้อยคำเรียบง่ายของลูกที่ได้อยู่ใกล้พ่อ

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    การที่พ่อแม่อยู่ใกล้ ๆ ให้เวลาและความสนใจ มีความหมายต่อเด็กมาก บางครั้งมากกว่าสิ่งของที่ให้

  3. ๓

    บวชเป็นสามเณรด้วยไตรสรณคมน์ ตีหิ สรณคมเนหิ สามเณรปพฺพชฺชํ

    พระพุทธเจ้าตรัสให้พระสารีบุตรบวชราหุลกุมาร แล้วทรงอนุญาตวิธีบวชสามเณรคือให้โกนผมและหนวด ครองผ้าย้อมฝาด และกล่าวไตรสรณคมน์สามครั้ง คำอธิบายว่าทรงให้ทรัพย์ทางธรรมแทนทรัพย์ทางโลกมาจากอรรถกถา

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    ทรัพย์ที่ดีที่สุดที่ส่งต่อให้ลูกได้คือนิสัยและหลักยึดในใจ เช่น ความซื่อสัตย์และการรู้จักพึ่งตนเอง ไม่ใช่เพียงเงินทอง

  4. ๔

    ความรักลูกลึกถึงเยื่อในกระดูก ปุตฺตเปมํ ภนฺเต ฉวึ ฉินฺทติ

    พระเจ้าสุทโธทนะทูลว่า เมื่อพระพุทธเจ้าออกผนวช เมื่อนันทะบวช และเมื่อราหุลบวช ความทุกข์เกิดขึ้นทุกครั้งและครั้งหลังมากที่สุด ความรักบุตรตัดผิว หนัง เนื้อ เอ็น กระดูก แล้วจรดอยู่ที่เยื่อในกระดูก

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    เมื่อเราตัดสินใจเรื่องใหญ่ในชีวิต ลองนึกถึงสิ่งที่พ่อแม่รู้สึก ความกังวลของท่านไม่ได้แปลว่าไม่เชื่อใจเรา แต่มาจากความรักที่ลึก

  5. ๕

    ขอพรที่สมควรและไม่มีโทษ อติกฺกนฺตวรา โข โคตม ตถาคตา

    เมื่อพระเจ้าสุทโธทนะทูลขอพร พระพุทธเจ้าตรัสว่าตถาคตทั้งหลายล่วงพ้นการให้พรแล้ว พระราชาจึงทูลว่าขอพรที่สมควรและไม่มีโทษ พระองค์จึงให้ตรัสบอก

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    เมื่อต้องการขอสิ่งใดจากคนที่มีหลักการ ให้ขอในสิ่งที่ชอบธรรมและไม่เบียดเบียนใคร และพูดเหตุผลให้ชัด โอกาสที่เขาจะรับฟังมีมากกว่า

  6. ๖

    รับฟังแล้วตั้งเป็นกติกา น ภิกฺขเว อนนุญฺญาโต มาตาปิตูหิ ปุตฺโต ปพฺพาเชตพฺโพ

    พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมให้พระเจ้าสุทโธทนะร่าเริงใจ แล้วประชุมภิกษุ บัญญัติว่าภิกษุไม่พึงบวชบุตรที่มารดาบิดาไม่อนุญาต รูปใดบวชให้ ต้องอาบัติทุกกฏ

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    ครู โค้ช หรือผู้จัดกิจกรรมสำหรับเด็ก ควรมีขั้นตอนขอความยินยอมจากผู้ปกครองให้ชัดเจน ไม่ใช่รับไว้เพียงเพราะเด็กอยากมา

  7. ๗

    ความทุกข์ของคนหนึ่งกลายเป็นการคุ้มครองคนอื่น เอตสฺมึ นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ

    คำขอของพระเจ้าสุทโธทนะเกิดจากความทุกข์ส่วนตัว แต่เมื่อพระพุทธเจ้าทรงรับไว้ ก็กลายเป็นวินัยที่คุ้มครองพ่อแม่ทุกครอบครัวที่มีลูกจะบวชในภายหลัง

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    เมื่อเราเจ็บปวดจากเรื่องใด ลองคิดว่าจะเสนอสิ่งใดที่ช่วยไม่ให้คนอื่นต้องเจอแบบเดียวกัน เช่น เสนอแนวปฏิบัติใหม่ในที่ทำงานหรือชุมชน

ลองใช้ในชีวิตประจำวัน

เรื่องนี้แสดงว่าแม้เป็นการตัดสินใจที่ดีงามอย่างการบวช ก็ยังต้องคำนึงถึงใจของคนในครอบครัว พระพุทธเจ้าไม่ได้ตอบพระราชบิดาว่าความรักเป็นกิเลสไม่ต้องสนใจ แต่ทรงรับฟังและทำให้กลายเป็นกติกาที่คุ้มครองครอบครัวอื่นด้วย

ในชีวิตปัจจุบัน หลักนี้ใช้ได้กับการตัดสินใจเรื่องสำคัญของลูก เช่น เข้าค่ายปฏิบัติธรรม ย้ายโรงเรียน หรือเข้าร่วมกลุ่มใด ผู้ใหญ่ที่รับเด็กไว้ควรได้ความยินยอมจากพ่อแม่หรือผู้ปกครองก่อน แม้เจตนาจะดีเพียงใด

ข้อสังเกตคือ บัญญัตินี้เป็นวินัยของภิกษุเรื่องการบวช ในปัจจุบันผู้ที่เป็นผู้ใหญ่แล้วมีสิทธิตัดสินใจเรื่องชีวิตตนเองตามกฎหมาย แต่การพูดคุยให้ครอบครัวเข้าใจก่อนยังเป็นสิ่งที่ควรทำ

ที่มาในพระไตรปิฎก

คลิกเพื่อไปอ่านเนื้อหาจริงในหน้าที่อ้างถึง

หลักธรรมอื่นที่น่าสนใจ

ระเบียบการสวดปาติโมกข์: สวดให้ครบ ให้ได้ยิน และให้ผู้ที่ทำได้เป็นผู้สวด

ปญฺจิเม ภิกฺขเว ปาติโมกฺขุทฺเทสา

พระพุทธเจ้าทรงวางระเบียบการสวดปาติโมกข์ทีละเรื่อง ตั้งแต่วิธีสวดย่อที่ใช้ได้เฉพาะเมื่อมีอันตราย การถามและตอบพร…

สีลัพพตสูตร: ข้อวัตรแบบไหนมีผล แบบไหนไม่มีผล

อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ

พระพุทธเจ้าถามพระอานนท์ว่า ศีล พรต ชีวิต พรหมจรรย์ ที่บำรุงดีแล้ว มีผลทุกอย่างไปหรือ พระอานนท์ตอบว่าตอบแง่เดีย…

เข้าสู่ระบบเพื่อรับ ๔๐ แต้มบุญจากการอ่านหน้านี้