ต่ำ ในส่วนเบื้องขวางคือในท่ามกลางให้

สิ้นเชิง เพราะว่าสัตว์ทั้งหลายย่อมถือมั่น

สิ่งใด ๆ ในโลก มารย่อมติดตามสัตว์ได้

เพราะสิ่งนั้นแหละ.

เพราะเหตุนั้น ภิกษุเมื่อรู้ชัดอยู่ มา

เล็งเห็นหมู่สัตว์ ผู้ติดข้องอยู่แล้วในวัฏฏะ

อันเป็นบ่วงแห่งมารนี้ว่า เป็นหมู่สัตว์ติด

ข้องอยู่แล้วเพราะการถือมั่นดังนี้ พึงเป็นผู้

มีสติ ไม่ถือมั่นเครื่องกังวลในโลกทั้งปวง.

จบภัทราววุธมาณวกปัญหาที่ ๑๒

อรรถกถาภัทราวุธสูตร๑ที่ ๑๒

ภัทราวุธสูตร มีคำเริ่มต้นว่า โอกญฺชหํ ดังนี้เป็นต้น.

ในบทเหล่านัน บทว่า โอกญฺชหํ คือผู้ละอาลัย. บทว่า ตณฺหจฺฉิทํ ผู้ตัดตัณหาเสียได้ คือตัดหมู่ตัณหาทั้ง ๖. บทว่า อเนชํ ผู้ไม่หวั่นไหว คือ

ไม่มีความทะเยอทะยานในโลกธรรมทั้งหลาย. บทว่า นนฺทิญฺชหํ ผู้ละความ

เพลิดเพลิน คือละความปรารถนามีรูปในอนาคตเป็นต้น. จริงอยู่ภัทราวุธ- มาณพกล่าวถึงตัณหาอย่างเดียวเท่านั้นในที่นี้โดยประการต่าง ๆ เพื่อสรรเสริญ

พระผู้มีพระภาคเจ้าเท่านั้น. บทว่า กปฺปญฺชหํ ผู้ละธรรมเครื่องให้ดำริคือ

๑. บาลีเป็น ภัทราวุธปัญหา.