คำอาราธนาธรรม

ความเป็นมา

หลังตรัสรู้ พระพุทธเจ้าทรงพิจารณาว่าธรรมที่ทรงรู้นั้นลึกซึ้งและทวนกระแสความเคยชินของคน จึงทรงลังเลที่จะแสดง เรื่องนี้บันทึกไว้ในพระวินัยปิฎก มหาวรรค เล่ม ๔

ในพระไตรปิฎกเล่าว่า พรหมสหัมบดีทราบความดำรินั้นจึงมาเฝ้า ประนมมือทูลว่า ขอพระผู้มีพระภาคทรงแสดงธรรมเถิด เพราะยังมีสัตว์ที่มีธุลีในดวงตาน้อย เมื่อไม่ได้ฟังย่อมเสื่อมจากประโยชน์ แต่ถ้าได้ฟังก็จะมีผู้รู้ตามได้

คำอาราธนาธรรมที่ใช้ในพิธีเป็นคาถาสี่วรรคที่แต่งขึ้นภายหลังเพื่อสรุปเหตุการณ์นี้ ไม่ใช่คำในพระไตรปิฎกโดยตรง แต่ใจความตรงกับพระสูตร คือขอให้แสดงธรรมเพราะความเอ็นดูต่อผู้ฟัง