กรวดน้ำ อุทิศส่วนบุญ

ความเป็นมา

ติโรกุฑฑกัณฑ์ในพระไตรปิฎกเล่ม ๒๕ เล่าถึงญาติที่ล่วงลับซึ่งมาถึงเรือนเดิมของตน และบอกว่าเมื่อผู้อยู่ข้างหลังถวายทานแล้วอุทิศให้ ผู้ที่จากไปย่อมอนุโมทนาได้ พระสูตรยังกล่าวตรง ๆ ว่า การร้องไห้และความเศร้าโศกไม่ได้ช่วยผู้ที่จากไป แต่การให้ทานแล้วอุทิศนั้นช่วยได้

คำบาลีที่ใช้กรวดน้ำในไทยนำมาจากพระสูตรนี้โดยตรง ในพระไตรปิฎกเป็นคำที่ผู้ให้กล่าวถึงญาติของผู้อื่นว่า อิทํ โว ญาตีนํ โหตุ ส่วนคำสวดที่ใช้กันเปลี่ยนเป็น อิทํ เม ญาตีนํ โหตุ คือ ขอส่วนบุญนี้จงสำเร็จแก่ญาติของข้าพเจ้า

สองบรรทัดหลังเป็นอุปมาในพระสูตรเดียวกัน ว่าน้ำจากลำธารที่เต็มเปี่ยมย่อมไหลลงไปเติมทะเลฉันใด สิ่งที่ให้จากโลกนี้ก็ถึงผู้ที่จากไปฉันนั้น จึงเป็นที่มาของธรรมเนียมรินน้ำขณะกล่าวคำอุทิศ